Prezes PFRON do Senatora Rzeczypospolitej Polskiej

Szanowny Panie Senatorze!

W odpowiedzi na pismo Pana Senatora z dnia 19 lipca 2007 roku w sprawie utworzenia funduszu na dowóz dzieci niepełnosprawnych z miejsca zamieszkania do szkól średnich w związku z kierowanym do Pana Senatora pismem Pani Elżbiety Węgrzynowskiej (33-322 Korzenna 372) z dnia 7 lipca 2007 r., Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych uprzejmie informuje, jak następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U nr 115, póz. 791), dokonana została zmiana art. 17 ust. 3a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, póz. 2572, z późn. zm.).

Od 30 lipca br. (data wejścia w życie ustawy opublikowanej w Dz. U. z 2007 nr 115, póz. 791) obowiązkiem gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 71 b ustawy o systemie oświaty (nauka we wszystkich typach szkół) bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej i gimnazjum, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadgimnazjalnej - nie dłużej jednak niż do ukończenia 21 roku życia. Dzieci i młodzież z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim, uczestniczące w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych a także dzieci i młodzież : upośledzeniem umysłowym ze sprzężonymi niepełnosprawnościami, mogą także za pośrednictwem gminy korzystać z bezpłatnego transportu i opieki, w czasie przewozu do ośrodka umożliwiającego tym dzieciom i młodzieży realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki - nie dłużej jednak niż do ukończenia 25 roku życia.

Ustawa przewiduje także zwrot przez gminę kosztów przejazdu niektórych uczniów i ich opiekunów środkami komunikacji publicznej, do szkoły lub ośrodka jeżeli dowożenie i opiekę zapewniają rodzice.

Z uzasadnienia propozycji nowelizacji ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw wynika, iż z tytułu obowiązku dowożenia młodzieży niepełnosprawnej uczęszczającej do szkół ponadgimnazjalnych (art. 4 nowelizacji), nastąpi zwiększenie wydatków ze środków własnych gmin w skali rocznej o ok. 8 min zł. Ponieważ powyższa nowelizacja weszła w życie 30 lipca br., a więc w trakcie trwania roku budżetowego, istnieje duże ryzyko, że gminy nie są finansowo przygotowane do podjęcia nowego obowiązku. Fundusz dostrzegając powyższe zagrożenie, ale także uwzględniając docierające sygnały rodziców dzieci niepełnosprawnych uczęszczających do szkół ponadgimnazjalnych o potrzebie wsparcia w dowozie dzieci do szkół, przygotował pilotażowy program "UCZEŃ NA WSI - pomoc w zdobyciu wykształcenia przez osoby niepełnosprawne zamieszkujące gminy wiejskie oraz gminy miejsko - wiejskie", uznając, że likwidowanie barier transportowych na terenach wiejskich jest szczególnie uzasadnione i pilne. Jednym z głównych celów programu jest wzrost udziału osób niepełnosprawnych zamieszkujących tereny wiejskie w ogólnej liczbie osób pobierających naukę na poziomie ponadgimnazjalnym.

W ramach obszaru B tego programu możliwe jest dofinansowanie wydatków gminy na zakup pojazdu (mikrobusu, który w wersji standardowej jest pojazdem 9-cio osobowym lub autobusu) służącego do przewozu niepełnosprawnych uczniów pobierających naukę w szkole podstawowej, gimnazjum lub w szkole ponadgimnazjalnej (z wyłączeniem szkoły policealnej). Wysokość środków PFRON przeznaczonych na dofinansowanie zakupu pojazdu nie może przekroczyć - 90% wydatków na jego zakup, jednak nie więcej niż 100000 z) na zakup mikrobusu i 200 000 zł na zakup autobusu. Program został zatwierdzony uchwałą nr 9/2007 rady Nadzorczej PFRON z dnia 4 czerwca 2007 r. i ma być realizowany na terenie gmin całego kraju od dnia 1 września 2007 r. do dnia 30 czerwca 2010 r. Realizatorami programu w tej części będą Oddziały PFRON właściwe terytorialnie dla gmin aplikujących o dofinansowanie na zakup pojazdu. Powyższa inicjatywa nie jest pierwszą próbą Funduszu rozwiązania problemu. Od 2003 roku realizujemy "Program wyrównywania różnic między regionami", w ramach którego do 2006 roku dofinansowano ze środków PFRON zakup ponad 1.400 pojazdów do przewozu osób niepełnosprawnych z łączną kwotą wydatków ok. 140 min zł. Beneficjentami tej pomocy były: gminy i powiaty oraz fundacje, stowarzyszenia lub inne organizacje społeczne, których statutowym zadaniem jest rehabilitacja zawodowa i społeczna osób niepełnosprawnych. W latach 2005 - 2006 realizowaliśmy program pn. "Edukacja - program pomocy w dostępie do nauki dzieci i młodzieży niepełnosprawnych" Obszar D - likwidacja barier transportowych utrudniających lub uniemożliwiających naukę niepełnosprawnym uczniom/wychowankom, w ramach którego dofinansowano zakup 136 pojazdów służących do przewozu niepełnosprawnych dzieci i młodzieży niepełnosprawnej (mikrobusów -- pojazdów 9-cio osobowych i autobusów) do edukacyjnych placówek specjalnych (specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze oraz ośrodki rewalidacyjno-wychowawcze) z łączną kwotą wsparcia ok. 14,1 min z). Jednocześnie uprzejmie informuję, że Fundusz od bieżącego roku realizować będzie program pn. "SPRAWNY DOJAZD - pomoc w nabyciu przez osoby niepełnosprawne samochodu osobowego oraz w uzyskaniu prawa jazdy kategorii B". Celem strategicznym programu jest wyrównywanie szans osób niepełnosprawnych, będących adresatami programu, w dostępie do rehabilitacji zawodowej i społecznej' Jego adresatami programu są obecnie:

1. zatrudnione lub uczące się, pełnoletnie osoby niepełnosprawne w wieku aktywności zawodowej, legitymujące się prawem jazdy kategorii B, posiadające ważne orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności lub orzeczenie równoważne, wydane z powodu znacznej dysfunkcji narządu ruchu, obejmującej co najmniej jedną kończynę dolną,

2. dzieci niepełnosprawne posiadające ważne orzeczenie o niepełnosprawności, jeżeli wymagają rehabilitacji leczniczej a jeden z rodziców lub opiekun prawny posiada prawo jazdy kategorii "B".

Program przewiduje m.in. preferencję w uzyskaniu pomocy dla mieszkańców wsi i miast do 5 tyś. mieszkańców (w przypadku równorzędnej oceny społecznej komisji opiniującej wnioski). Do kryteriów oceny wniosków należą m.in.: wynikający z niepełnosprawności stopień trudności w poruszaniu się, dostępność środków komunikacji zbiorowej w miejscu zamieszkania lub nauki, oddalenie miejsca zamieszkania od miejsca pracy czy nauki, liczba osób niepełnosprawnych we wspólnym gospodarstwie domowym Wnioskodawcy, czas trwania rehabilitacji leczniczej dziecka, częstotliwość wyjazdów, związanych z rehabilitacją leczniczą dziecka, dostępność środków komunikacji zbiorowej oraz oddalenie miejsca zamieszkania dziecka niepełnosprawnego od placówek, w których poddawane jest lub będzie rehabilitacji leczniczej.

Należy dodać, że w treści programu PFRON zobowiązał się do systematycznego powiększania grupy adresatów programu uprawnionych do pomocy w zakupie samochodu - poprzez modyfikację zasad uczestnictwa w programie (w miarę zaspakajania bieżących potrzeb, wynikających z aktualnie obowiązujących zasad uczestnictwa w programie) i zagwarantowanie odpowiednich środków finansowych na jego realizację.

Przedstawiając powyższe informacje, łączę wyrazy szacunku:


Ryszard Wijas - Prezes PFRON