Obecna sytuacja gospodarcza i finansowa kraju, determinująca konieczność ograniczania nieuzasadnionych wydatków publicznych w celu zmniejszenia negatywnego wpływu kryzysu na stan polskiej gospodarki, z pewnością nie została uwzględniona przez projektodawców ustawy z dnia 16 lipca 2009 r. -Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych w części odnoszącej się do osób niepełnosprawnych.

W dalszym ciągu tkwimy i tkwić będziemy w systemie, który w przeważającej większości ma charakter bardziej socjalny niż aktywizujący osoby niepełnosprawne. Bez wątpienia konieczna jest systemowa zmiana podejścia do aktywizacji osób niepełnosprawnych. Niezbędna zatem jest ocena skuteczności stosowania dotychczasowych instrumentów wspierających aktywizację i ich wpływu na sytuację osób niepełnosprawnych oraz podjęcie odpowiednich działań w celu ujednolicenia i uproszczenia funkcjonujących obecnie w kraju sześciu systemów orzeczniczych.

W pierwszej kolejności konieczna zatem jest reforma systemu orzecznictwa pozwalająca na jednoznaczne ustalenie, kto i w jaki zakresie będzie beneficjentem udzielanej pomocy. Dopiero to ustalenie umożliwi właściwy dobór instrumentów polityki wobec osób niepełnosprawnych, mogących zapewnić oczekiwane efekty, oraz określenie zakresu ingerencji w obszarze regulacji prawnych.

Tymczasem z niepokojem obserwuje się pospieszne przygotowywanie projektów przepisów wewnętrznie sprzecznych, niekonsekwentnych i niedopracowanych, zamiast poświęcenia tego czasu na konstruowanie systemu wsparcia osób niepełnosprawnych i ich pracodawców w sposób czytelny i zrozumiały dla odbiorców.

Zmiana zaproponowana w art. 31 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych, dotycząca pozbawienia Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych osobowości prawnej, wbrew twierdzeniom projektodawcy, będzie bardzo kosztowna i nie gwarantuje zwiększenia efektywności działania systemu, jak również pozbawia stronę społeczną wpływu na wypór przedsięwzięć finansowanych ze środków PFRON. Należy przy tym podkreślić, że wpłaty na Fundusz w przeważającej większości pochodzą od pracodawców nie osiągających 6% wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych. A zatem również i oni powinni mieć wpływ na wybór przedsięwzięć finansowanych z tego Funduszu. Jako konsekwencję pozbawienia osobowości prawnej Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, w projekcie ustawy m. in. określono, że z dniem 1 stycznia 2010 r. wejdą w życie regulacje stanowiące, że dysponentem Funduszu będzie minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego. Dotychczasowe Biura i Oddziały Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych staną się Biurem Obsługi Funduszu funkcjonującym w formie jednostki budżetowej, wykonującymi zadania Pełnomocnika w zakresie dysponowania Funduszem.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na brak jasno i klarownie określonego podziału zadań między Ministra Pracy i Polityki Społecznej a Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych, na których nałożono te same kompetencje i obowiązki. Ponadto, zgodnie z ustawą Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych, z jednej strony dotychczasowe zadania Prezesa Zarządu Funduszu wykonuje Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych, a z drugiej strony - zgodnie z art. 34 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, nadzoruje on wykonanie zadań z niej wynikających. Trudno zatem określić w jaki sposób Pełnomocnik będzie wykonywać będzie nadzór (który polega m.in. na kontroli) wobec samego siebie.

Następnie określono, że koszty obsługi Biura Obsługi Funduszu finansowane będą z budżetu państwa, ze środków Funduszu, w terminie do końca każdego miesiąca, dokonywane będą wpłaty do budżetu państwa w wysokości wydatków poniesionych w miesiącu poprzednim na koszty działalności Biura Obsługi Funduszu. Zachodzi zatem pytanie jakie to przyniesienie oszczędności i jaki cel ma taka operacja. Ustawa przewiduje również, że pracownicy Biura i Oddziałów Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych staną się pracownikami odpowiednio Biura Obsługi Funduszu lub urzędów marszałkowskich. Natomiast zadania realizowane przez Oddziały Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych staną się zadaniami marszałków województw finansowanymi ze środków przekazywanych samorządom wojewódzkim na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Należy jednakże podkreślić, że obowiązująca ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych nie określa zadań realizowanych przez Oddziały Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Nie wiadomo zatem, jakie zadania przejmą marszałkowie województw. Z przedstawionych powyżej względów merytorycznych, jak też z konieczności podejścia racjonalnego do wydatków publicznych wyrażam negatywne stanowisko wobec ustawy w zakresie rozwiązań dotyczących Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i wnoszę skreślenie art. 31 i art. 91.